Program Zdrowego Odżywiania Food Dudes
Wzrost spożycia owoców i warzyw u dzieci
Dieta bogata w owoce i warzywa bardzo korzystnie wpływa na stan zdrowia. Może ona:
- Zmniejszyć ryzyko choroby wieńcowej
- Chronić przed wieloma nowotworami
- Pomóc w zapobieganiu otyłości
- Pomóc w zapobieganiu cukrzycy
- Stanowić świetne źródło energii i składników odżywczych
- Chronić przed astmą
- Utrzymywać zdrowy stan skóry, zębów oraz włosów
Badania naukowe wykazały, że 9-10 porcji owoców i warzyw dziennie stanowi optymalną dla zdrowia dawkę. Przeprowadzone analizy dowodzą jednak, iż większość ogólnoświatowej populacji konsekwentnie nie osiąga nawet zalecanego przez dietetyków minimum, stanowiącego 5 porcji (400g).
Wzrost ilości niezaraźliwych chorób takich jak choroby układu krążenia oraz niektóre rodzaje nowotworów, zarówno wśród mieszkańców bogatych jak i uboższych krajów, spowodowany jest m. in. obniżającym się poziomem aktywności fizycznej oraz nadmierną konsumpcją wysokoenergetycznego pożywienia. Ocenia się, iż w skali światowej niskie spożycie owoców i warzyw stanie się przyczyną około 19% przypadków nowotworu układu pokarmowego, około 31% chorób niedokrwiennych serca oraz 11% przypadków udaru mózgu. Obliczono również, iż dostateczne spożycie owoców i warzyw mogłoby corocznie uratować życie 2,7 milionom osób (Światowy Raport Zdrowia, 2000 r.)
Dlatego właśnie Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) aktywnie propaguje wzrost spożycia owoców i warzyw na całym świecie, a rządy poszczególnych państw skupiają się na tworzeniu krajowych strategii podniesienia poziomu spożycia owoców i warzyw.
Szczególnie dzieci niechętnie jedzą owoce i warzywa, a badania naukowe wykazały, że nawyki żywieniowe kształtują się we wczesnej młodości. Ponadto, istnieją przekonujące dowody na to, iż uboga dieta w dzieciństwie ma związek ze słabym stanem zdrowia w życiu dorosłym.
Ważne jest, aby jakiekolwiek próby mające na celu osiągnięcie długofalowej poprawy w diecie podejmowane były w stosunku do dzieci. Ponadto wiele społecznych inicjatyw zdrowotnych koncentruje się na podniesieniu spożycia owoców i warzyw wśród najmłodszych. Program Food Dudes jest przykładem takiej właśnie inicjatywy, opracowanej przez psychologów z Uniwersytetu w Bangor celem zachęcania i podtrzymywania zdrowych nawyków żywieniowych u dzieci.
Czym jest Program Food Dudes?
Program Zdrowego Odżywiania Food Dudes jest inicjatywą szkolną, mającą zastosowanie w szkołach podstawowych, która:
- zachęca dzieci do jedzenia owoców i warzyw zarówno w szkole jak i w domu
- pomaga dzieciom polubić owoce i warzywa
- zachęca dzieci, aby były dumne z tego, że zdrowo się odżywiają
- zmienia 'kulturę' szkoły na zdecydowanie propagującą zdrowe odżywianie.
Program jest dwufazowy:
Faza 1 (16 dniowa)
Każdego dnia, dzieciom czytany jest list oraz/lub oglądają one specjalnie do tego celu przewidziany odcinek filmu DVD (trwający 6 minut) z udziałem "Food Dudes".
Celem programu Food Dudes jest zapewnienie dzieciom wpływowych wzorów do naśladowania.
Dzieci otrzymują porcję owoców oraz porcję warzyw, a te, które zjedzą zarówno owoce jak i warzywa, otrzymują niewielką nagrodę (np. kulki do żonglowania, ołówki, krokomierze, itp.)
Nagrody wykorzystywane są na początku Programu celem zachęcania dzieci do ponownego próbowania owoców i warzyw tak, aby polubiły smak tego rodzaju pożywienia.
Dzieci otrzymują również Domowy Pakiet Food Dudes, którego celem jest zachęcanie dzieci do jedzenia większej ilości owoców i warzyw w domu poprzez zaangażowanie w program rodziców oraz system samokontroli. (kliknij po przykład wykresu domowego)
Faza 2
W tej fazie Programu kontynuuje się popieranie spożywania owoców i warzyw, ale z mniejszą intensywnością niż podczas Fazy 1. KlasoweTablice z wykresami wykorzystywane są do rejestrowania konsumpcji owoców i warzyw. W miarę osiągania przez dzieci coraz ambitniejszych celów, otrzymują one kolejne nagrody oraz certyfikaty Food Dudes.
Dlaczego jest on skuteczny?
Wykorzystując system nagród oraz pozytywnych wzorów do naśladowania, Program Food Dudes zachęca dzieci do powtórnego próbowania różnych rodzajów owoców i warzyw.
Ponowne próbowanie tego rodzaju pożywienia pozwala dzieciom na odkrywanie prawdziwie satysfakcjonujących własności owoców i warzyw – innymi słowy, dzieci odkrywają, że owoce i warzywa doskonale smakują!
Wraz ze wzrostem upodobania do jedzenia owoców i warzyw rośnie prawdopodobieństwo, że dzieci będą je jadły ze względu na ich smak nie zaś na związane z tym nagrody.
Program Food Dudes tworzy kulturę silnie propagującą spożywanie owoców i warzyw w szkole i w domu oraz środowisko, w którym dzieci zaczynają postrzegać się jako osoby "zdrowo odżywiające się" tego rodzaju pożywieniem.
To właśnie kombinacja biologicznych (powtórne próbowanie) oraz psychologicznych (wzory do naśladowania, nagrody) czynników powoduje ciągłość modyfikacji zachowania na przestrzeni czasu.
Dowody uznania
... jest to jeden z najbardziej ekscytujących trendów w świecie żywienia, mogący całkowicie zmienić sposób odżywiania się Brytyjczyków.
Pure Leith, Prezes Szkolnej Fundacji Z.ywieniowej.
Nowoczesne podejście w kwestii promowania zdrowej i zbilansowanej diety u dzieci
Dr Marcos Kyprianou, Europejski Komisarz ds Zdrowia i Ochrony Konsumenta
Jest to doskonały przykład tego, iż nasze wysiłki promocyjne mogą spowodować różnicę w długofalowym stanie zdrowia naszych obywateli. To właśnie na tym pragnę skoncentrować się pracując nad propozycjami reform naszego rynku owoców i warzyw.
Mariann Fischer Boel, Komisarz ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich
Program Food Dudes spodobał się zarówno rodzicom jak i dzieciom w szkołach biorących w nim udział. Okazał się skuteczny w podwyższaniu spożycia owoców i warzyw wśród uczniów tych szkół. W rezultacie, od kilku miesięcy wraz z moimi współpracownikami w rządzie pracuję nad poszerzeniem tej inicjatywy tak, aby objęła swym zasięgiem większą ilość szkół. Wymaga to dużych nakładów finansowych, dlatego też planujemy przeznaczyć na Food Dudes około 4 milionów euro w planowanym przyszłorocznym budżecie, co stanowi znaczną zwyżkę w stosunku do posiadanych obecnie na ten cel funduszy.
Mary Coughlan. Irlandzki Minister ds. Rolnictwa i Z.ywnos'ci
Mamy w zasięgu ręki wiedzę konieczną do poczynienia znaczących zmian w nawykach żywieniowych przyszłych pokoleń. W czasach, kiedy otyłość, posiłki szkolne oraz zdrowie obywateli stanowią, bezprecedensowe jak dotąd, centrum zainteresowania, jestem zachwycona tym, że rząd irlandzki zrobił tak radykalny krok w kierunku spopularyzowania tego sprawdzonego Programu zdrowego odżywiania w irlandzkich szkołach. Towarzyszące nam przez całe życie nawyki żywieniowe ukształtowane zostają w młodości – ten Program, wykorzystując metodologię świata marketingu, powoduje zauważalną zmianę w nawykach dietetycznych. Przy 98,8% poparciu ogólnokrajowej popularyzacji programu ze strony rodziców w Irlandii, z chęcią przyjęlibyśmy podobne rozwiązanie na terenie Wielkiej Brytanii.
Dr Carrie Ruxton, Dietetyk
Program Food Dudes osia;gna;? cos', co wydawa?o mi sie; niemoz.liwe do zrealizowania… W naszym domu parszywa zmieni?y sie; w warzywa!
Rodzic
Mój syn, który kiedys' nie lubi? z.adnych warzyw, teraz prosi o nie codziennie. Cze;sto pie;c' porcji dziennie mu nie wystarcza!
Rodzic
Znakomity efekt! Program pomóg? kaz.demu dziecku.
Dyrektor
Wspania?e dos'wiadczenie – bierze w nim udzia? ca?a szko?a.
Nauczyciel